Rozmiar: 1412 bajtów     



Dokonania



    
Towarzystwo Miłośników Ziemi Ciechanowskiej powstało 12 maja 1957 roku, jako jedno z pierwszych na Mazowszu towarzystw regionalnych.
W zakresie ochrony zabytków na pierwszy plan wysunięto kwestię odbudowy pałacu Krasińskich w Opinogórze. Nie było to łatwe zadanie, trzeba było użyć wielu argumentów, pozyskać poparcie znacznej części społeczeństwa a także przychylność władz aby wprowadzić do ówczesnego programu wyborczego zagadnienie odbudowy opinogórskiego zameczku. Zbliżająca się setna rocznica śmierci poety Zygmunta Krasińskiego (1959r.) ostatecznie przechyliła szalę, zamek został odbudowany.
 
Towarzystwo kształtowało opinię publiczną na temat potrzeby renowacji Zamku Książąt Mazowieckich.  Powołano Komitet odbudowy, który zgromadził środki finansowe, niezbędne do rozpoczęcia prac konserwatorskich. Ich zakończenia pozwoliło na uruchomienie placówki muzealnej.
 
Od początku swej działalności TMZC zbierało eksponaty muzealne, które następnie zostały przekazane do tworzonych wyspecjalizowanych jednostek muzealnych.
Po Aleksandrze Świętochowskim - wielkim pozytywiście, pozostało wiele pamiątek. Na prośbę władz Towarzystwa, skierowaną do żony Marii Świętochowskiej - Grossmanowej, pamiątki te zostały przekazane Towarzystwu w depozyt z obowiązkiem utrzymania ich do czasu utworzenia w Gołotczyźnie Muzeum Pozytywizmu. Towarzystwo przez 11 lat opiekowało się zbiorami, a jednocześnie czyniło starania o pozyskanie dla tej ekspozycji lokalu w "Krzewni", budynku, w którym Świętochowski przez kilkadziesiąt lat mieszkał, działał i tworzył. Udało się w ten sposób, poprzez Opinogórę i Gołotczyznę zrealizować zamysł stworzenia w regionie warunków dla dydaktyki dziejów polskiej kultury w XIX wieku.
 
Istotną i najrozleglejszą formę działalności Towarzystwa stanowi wyszukiwanie oraz udostępnianie społeczeństwu wiedzy o życiu i działalności ludzi zasłużonych, sławnych, związanych z Ziemią Ciechanowską oraz utrwalania o nich pamięci.
W tym celu opracowano szereg biografii tych ludzi, wzniesiono im wiele pomników, które omawiano zwykle na uroczystościach przekazania ich społeczeństwu. Są wśród nich:
  • Głaz narzutowy w zamku ciechanowskim, upamiętniający stracenie czworo żołnierzy Armii Krajowej (1964),
  • Popiersie Stefana Żeromskiego w Szulmierzu, gdzie mieszkał w 1887r., autorstwa Zofii Wolskiej (1965),
  • Popiersie Aleksandra Świętochowskiego w Gołotczyźnie, autorstwa Tadeusza Łodziany (1968),
  • Obelisk w lesie lekowskim, poświęcony pamięci zastrzelonego tam Adasia Rzewuskiego, żołnierza Armii Krajowej (1969)
  • Pomnik legendarnego Ciechana, twórcy osiedla Ciechanów, autorstwa Marka Zalewskiego,
  • Obelisk pamięci Powstania Listopadowego, przy ul. Strażackiej w Ciechanowie,
  • Pomnik Marii Konopnickiej w parku jej imienia w Ciechanowie, autorstwa H. Wróblewskiego (1982),
  • Popiersie Tomasza Kolbe w Ciechanowie, autorstwa R. Maliszewskiego (1982),
  • Monumentalny pomnik "Walki, Męczeństwa, Zwycięstwa" w Ciechanowie, autorstwa H.Wróblewskiego (1988),
  • Popiersie Bolesława Biegasa dla szkoły w Koziczynie, autorstwa A. Olszaka (1989),
  • Pomnik Polskiej Organizacji Wojskowej, rekonstrukcja (1997),
  • Pomnik Św. Piotra Apostoła, patrona Ciechanowa, w Ciechanowie, autorstwa Marka Zalewskiego (2000),
  • Pomnik w Przedwojewie poświęcony poległym w 1920 roku ułanom z 203 Pułku Ułanów-rekonstrukcja (2004).
Towarzystwo na przestrzeni prawie półwiecza zainstalowało na różnych obiektach i w różny sposób 25 trwałych tablic pamiątkowych, utrwalających pamięć znanych ludzi i wydarzeń historycznych:
  • Stefanowi Żeromskiemu w Szulmierzu (1960),
  • Władysławowi Smoleńskiemu w Niedzborzu (1962),
  • Zygmuntowi Krasińskiemu w kościele farnym w Ciechanowie (1962),
  • Zygmuntowi Padlewskiemu w Zeńboku (1963),
  • Tomaszowi Kolbe w Rydzewie (1963),
  • Marii Skłodowskiej w Szczukach, gdzie przebywała 3,5 roku (1968),
  • Janowi Rzewnickiemu w Ciechanowie (1970), przeniesiona na inny budynek w Rynku - miejsce urodzenia,
  • Bolesławowi Biegasowi w Koziczynie (1972),
  • Zamordowanym żołnierzom w 1939 r. na poczcie ciechanowskiej (1989),
  • Aleksandrowi Świętochowskiemu w Ciechanowie, przy ulicy jego imienia (1985),
  • Kazimierzowi Żórawskiemu w Ciechanowie (1989), 
  • Zygmunta Krasińskiego na elewacji pałacu Czackich w Warszawie (1989),
  • Ofiarom zbrodni katyńskiej w Ciechanowie, w kościele poklasztornym (1990), 
  • Ignacemu Mościckiemu w Mierzanowie (1992),
  • Romanowi Konwerskiemu w Ciechanowie (1994),
  • Rozstrzelanym w żwirowni Śmiecin, w kościele parafii Matki Boskiej Fatimskiej (1997),
  • Marii Konopnickiej w Ciechanowie, przy ul.3 Maja (aktualnie stanowi depozyt w Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie) i przy ul. Warszawskiej - upamiętniająca otwarcie Domu Ludowego,
  • Wychowankom i nauczycielom LO im. Z. Krasińskiego, poległym w czasie wojny,
  • W pięciu byłych obozach pracy karnej w czasie hitlerowskiej okupacji (w różnych terminach),
  • Franciszkowi Rajkowskiemu w Ciechanowie, przy ul. Małgorzackiej (aktualnie stanowi depozyt w Muzeum Szlachty Mazowieckiej)
  • Ofiarom katowni Gestapo w Ciechanowie przy ul. 17 Stycznia (aktualnie stanowi depozyt w Muzeum Szlachty Mazowieckiej),
  • 32 Pułkowi Piechoty, pierwszemu pułkowi Wojska Polskiego utworzonemu i stacjonującemu w 1919 roku w Ciechanowie (2004),
  • Tablica upamiętniająca powstanie Towarzystwa Miłośników Ziemi Ciechanowskiej w 1957 roku (2007).
Popularyzacja wiedzy o regionie wyraża się nie tylko w omawianych wcześniej formach utrwalania i upowszechniania miejsc pamięci narodowej, choć jest to - jak dotychczas - podstawowy element programu stowarzyszenia. Inną, docenianą przez Towarzystwo formą rozprzestrzeniania informacji są wydawnictwa, odczyty, pogadanki, spotkania autorskie, informacja turystyczna itp.
 
Działalność wydawnicza Towarzystwa jest znaczna. Pierwszą i ciekawą formą popularyzacji wiedzy regionalnej była opracowana i ręcznie pisana przez R. Bartołda i J. Korzybskiego ścienna "Fotogazetka krajoznawcza TMZC", wykonano jej 15 egzemplarzy.
 
W latach 1962-68 R. Bartołd i sekcja fotograficzna TMZC, przy finansowym wsparciu zainteresowanych instytucji, opracowali szereg folderów krajoznawczych: "Opinogóra' ( 2500 egz.,1962), Gołotczyzna - Sońsk (3000 egz., 1964), "Ciechanów" (8000 egz., 1965), "Szulmierz" (2000 egz.,1966), "Martyrologia w powiecie ciechanowskim" (2000 egz., 1967), "Szczuki-Krasiniec" (2000 egz.1967), "Krasne" (2000 egz.1988), "IX wieków Gruduska" (300 egz., 1964). Była to pionierska działalność wydawnicza Towarzystwa.
 
W 1970 roku wydano katalog "Ziemia Ciechanowska w malarstwie i grafice", jako poplon zorganizowanego w Ciechanowie i okolicy pleneru malarskiego.
 
Nr 1 "Zapisków Ciechanowskich" w nakładzie 1500 egz. (1973) wydano wspólnie ze Stacją Naukową w Ciechanowie. Zapiski te w znacznej części poświęcone były problematyce Towarzystwa. Wypowiadali się tam: R. Bartołd, A. Kociszewski, H. Kaczorowski, J. Korzybski.
W 1974 roku po raz pierwszy w dziejach miasta Towarzystwo wydało z prawdziwego zdarzenia "Przewodnik po Ziemi Ciechanowskiej" (5000 egz.), którego autorem był znakomity znawca przedmiotu Robert Bartołd.
Dzieje Ciechanowa i Ziemi Ciechanowskiej Stanisława Pazyry, entuzjasty swojego miasta, to najpoważniejsza pozycja wydawnicza Towarzystwa, zrealizowana przy udziale Mazowieckiego Ośrodka Badań Naukowych , w nakładzie 2000 egz., 1976 rok.
Przy znacznym udziale finansowym Towarzystwa wydana została praca "Mazowsze w epoce napoleońskiej" pióra A.Kociszewskiego, 1500 egz. 1976 rok.
Na 20-lecie Towarzystwa wydano na powielaczu w nakładzie 200 egz. broszurę "Geneza i działalność TMZC", 1977, głównie z myślą o członkach Towarzystwa.
 
Sekcja fotograficzna Towarzystwa przez wiele lat zajmowała się gromadzeniem fotograficznej dokumentacji historycznej i z bież ącego życia regionu, a także samego Towarzystwa. W wyniku tej pracy powstał na 100-lecie śmierci Z. Krasińskiego album fotograficzny   "Życie, twórczość i związki Z.Krasińskiego z Ziemią Ciechanowską" i drugi  "Ciechanów na starym obrazku", zawierający 69 reprodukcji fotografii i rycin dawnego Ciechanowa, 1981.
 
W 1966 roku przy współpracy z odpowiednimi instytucjami wydano "Millenium Ciechanowa". TMZC w 1985 r. wydało A. Borkowskiemu tomik jego "Wierszy i klechd" w nakładzie 150 egz. i następnie w roku 1987 w nakładzie 1500 egz. broszurę "Karol Szwanke" - biografię ciechanowskiego lekarza społecznika.
 
W 1986r. powielona została historia zamku w Ciechanowie w nakładzie 1000 egz. z tablicą genealogiczną książąt mazowieckich w męskiej linii mazowiecko-ciechanowskiej (1138 - 1526).
W wydawniczą działalność Towarzystwa Edward Lewandowski włączył swoje opracowanie "Ochotnicza Straż Pożarna w Ciechanowie, 1882 - 1982", nakład 1000 egz..
 
Jan Korzybski opracował zbiorek "Ciechanowskich legend zamkowych", który doczekał się trzech nakładów, łącznie 11000 egz. (1988, 1995, 2001).
 
Na jubileusz 40-lecia Towarzystwa w 1997 roku Jan Korzybski opracował monografię tego stowarzyszenia "Towarzystwo Miłośników Ziemi Ciechanowskiej - Krąg i oddziaływanie w czterdziestoleciu, 1957 - 1997", nakład 500 egz.
"Ciechanów w latach drugiej Rzeczpospolitej" Dariusza Piotrowskiego wydany został przez Towarzystwo w nakładzie 1000 egz. (1998).
Album - przewodnik "Ciechanowskie pamiątki przeszłości" opracowany przez Jana Korzybskiego wydany został w nakładzie 1500 egz. w 2000 roku.
 
Edward Lewandowski opracował biografię ciechanowskiego lekarza - społecznika Franciszka Rajkowskiego "Dr F. Rajkowski i jego Ciechanów". Wydało ją Towarzystwo w 2001 roku.
"Polska Organizacja Wojskowa w obwodzie ciechanowskim" została opracowana przez Bogumiłę Umińską i wydana przez Towarzystwo w 2001 roku., nakład 500 egz..
"Echa wspomnień wojny 1920 roku na Ziemi Ciechanowskiej" przygotował do druku Stanisław Siwanowicz w 2002 r., nakład 500 egz.
 Wydana została też książka autorstwa J. Czopika "Jan Pilich. Szkic biograficzny", poświęcona pamięci pochodzącego z Ciechanowa wybitnego językoznawcy i nauczyciela akademickiego, 2005 r., nakład 500 egz.
Kontynuowana jest powielaczowa "Biblioteka wspomnień". Zawiera już 9 pozycji. Wykorzystywana jest przez każdego kto chce utrwalić godne zapamiętania wydarzenia nie tylko z własnego życie.
 
Do najnowszych wydawnictw Towarzystwa należą:
"Wygnanie z Arkadii" - Stanisław Załuski (2006), 500 egz., "Nieodrodna córka" - Lucyna Janikowa (2007), 500 egz., "Półwiecze Towarzystwa Miłośników Ziemi Ciechanowskiej" - Jan Korzybski (2007), 1500 egz., "Miejscowości powiatu ciechanowskiego - wybrane informacje" - Alfred Borkowski (2008), 500 egz., "Pożywienie ludności wiejskiej na Północnym Mazowszu u schyłku XIX i XX wieku" - Tomasz Czerwiński (2008), 500 egz.,  "Siedem łez" - Ewa Stangrodzka (2008), 500 egz.
 
Wydawane były kilkakrotnie tzw. druki ulotne w postaci zakładek do książek i exli- brysy poświęcone ludziom Ziemi Ciechanowskiej i wydarzeniom, a także okolicznościowe plakietki.
 
Do innych, poza wydawnictwami form upowszechniania wiedzy historycznej zaliczyć trzeba szereg różnych działań, podejmowanych przez Towarzystwo, a polegających na przekazywaniu informacji dostępnymi Towarzystwu metodami. Nie sposób tu omówić poszczególnych pogadanek, prelekcji, wywiadów w prasie, radio, telewizji, spotkań z młodzieżą, z turystami podczs wycieczek, wystąpień na różnego rodzaju uroczystościach i okazjonalnych zebraniach.
 
Na spotkaniach z działaczmi Towarzystwa stykają się ze sobą przedstawiciele różnych środowisk, naukowcy, literaci, rzemieślnicy, nauczyciele, robotnicy, lekarze.
Sprzyja to zbliżeniu tych ludzi, wzajemnemu poznaniu się, rozumieniu i dowartościowaniu. To również niezmiernie istotna funkcja Towarzystwa.
 
 



Rozmiar: 667 bajtów

Rozmiar: 1998 bajtów :: statut :: geneza :: dokonania :: zamierzenia na 2004 rok :: zarząd :: komisja rewizyjna :: laureaci nagrody franciszka rajkowskiego :: aktualności :: księga gości :: kontakt :: logowanie :: Rozmiar: 1988 bajtów
Rozmiar: 4693 bajtów Rozmiar: 6615 bajtów Rozmiar: 3059 bajtów